IJs. Ik hou van elke smaak, echt waar.
Hier is het probleem, als ik begin met ijs eten...
...dan stop ik niet meer.
Zoveel mensen houden ervan.
Ieder jaar verbruiken we wereldwijd...
...raad eens hoeveel ijs?
Tot wel 5.000 volle Olympische zwembaden.
Zoveel houden we ervan.
Is er een soort van mysterie rondom dit eten?
Misschien.
Ik ga het onderzoeken.
IJS
Kinderen houden ervan, volwassenen aanbidden het. Het is ijs.
Er was een tijd dat ijs simpel was.
Maar tijden zijn veranderd.
Dit alles mag dan duur en dikmakend zijn, maar zelden smaakte schuldgevoel...
OOEY GOOEY BOTERKOEK
...zo goed.
Jeff Goldblum hier.
Ik ben acteur, bekend om mijn handen, mijn rust en tomeloze vreugde.
En mijn vermogen tot kinderlijk gevoel van verwondering.
Kom je met me mee op deze zoete reis?
DE WERELD VOLGENS JEFF GOLDBLUM
Kom binnen, Jeff.
FAT DADDY'S IJS
Laat mij je niet tegenhouden. - Klaar voor ijsplezier?
BAAS FAT DADDY'S IJS
Zeker wel. Ik zie nu dat jij je gordel draagt?
Ik moet dat eigenlijk ook doen, maar als ik aan het filmen ben...
Doe je gordel om, Jeff.
Jeff, vooruit. - Daar gaan we.
ERGENS IN DE WOESTIJN IN NEVADA
Mag ik de muziek bewerken?
Ik ben geen dj.
We hebben een geweldige met een paardengeluid.
Ik kan een olifantengeluid doen.
Daar gaan we. - Oké.
Elke keer dat je ijs van een ijswagen eet, is dat een herinnering.
Het is echt het Disneyland van zoete lekkernijen.
Iedereen houdt van ijs. - Ja.
Er is niets slechts aan ijs. Geweldig, toch?
Hoeveel ijsjes heb je verkocht? - Ik durf wel te zeggen...
...dat ik zeker wel een miljoen ijsjes heb uitgedeeld.
Dan drukt Deanna op een knop.
In één moment...
...komt het allemaal weer naar boven.
Luister naar deze muziek.
Is dat niet geweldig?
Volgens mij is dat 'Little Brown Jug'. - Dat klopt.
Ik wist het direct.
Dat is de rattenvanger van ijs.
Toen je dat hoorde, gingen je ogen zo.
Ik zag de herkenning in je ogen.
Dat kleine kind kwam naar boven.
Ik ben in vele opzichten nog vier jaar. - Werkelijk?
Het brengt me terug naar mijn eigen eerste jaren, die me gevormd hebben.
ZUIVELSPECIALISTEN
Dat is Isaly's in Pittsburg. Geen idee of mensen dit herinneren.
Daar kreeg ik voor het eerst die enorme, torenhoge ijshoorns.
Toen ontdekte ik perzikijs.
Kijk. Daar ben ik, zo blij in mijn ruitjesbroek.
Geef dat kind een perzikijsje.
Dat ziet er goed uit.
Wacht. Zijn we nog steeds in het verleden? Dit lijkt op Back to the Future.
In feite geef ik je een aanwijzing.
NOSTALGIEFEEST
Deanna komt elk jaar naar dit festival...
...waar auto's en cultuur uit de 50's worden gevierd. Belangrijk voor ons...
...is de ijscowagen in ouderwetse stijl.
Deanna, kun jij me vertellen dat wanneer ze bij het raam komen...
...je al weet wat ze willen gaan bestellen?
Een klassieke heer kiest meestal boter-pecannoot of vanille.
Soms gaat een iets oudere dame voor de sherbet.
Het jongere publiek houdt van cookies en cream.
Ik houd van Franse vanille en van ijs met fruitsmaak.
O ja? - Ja.
Ik hoorde Deanna zuchten. - De sherbet.
Het is de sherbet. - Alsjeblieft.
Proef eens. Kijken wat je ervan vindt.
Geweldig. Ik hou van sherbet.
IJs was voor mij behoorlijk luxe. De dichtstbijzijnde winkel was ver weg.
Dus maakte mijn moeder ijs. Ik kreeg nooit sherbet...
...omdat het te luxe was voor die winkel. Ze haalde het recept uit een receptenboek.
Hoe komt het dat ijs zo'n trigger is voor herinneringen?
Ik denk omdat we het altijd associëren met blije herinneringen.
Hier komt veel genot uit voort.
Het smaakt niet alleen aangenaam...
Je associeert het met vakanties.
En uitstapjes. - Het is altijd een traktatie.
Dit is zo interessant.
Ik houd van deze oude auto's.
Nu heb ik wat vroeger mijn favoriete ijsreep was.
De ijswafel.
Het neemt je mee terug.
Het is als een tijdmachine.
Waarom is dat?
Waarom?
Ik heb zoveel vragen. Waar komt het vandaan? Wat is het verhaal?
Zoals mijn vader ooit tegen me zei, het kind wordt gestimuleerd.
Wij boffen, want als je ijs wilt, is het op elke straathoek te krijgen.
Terug naar het verleden. Het was niet altijd zo.
Voor de oude Grieken en de Romeinen betekende een verfrissende ijstraktatie...
...slepen met blokken ijs vanaf de bergtop en ze daarna verpletteren met honing.
Maar een paar honderd jaar daarna, in China...
...genoot de keizer van dit soort slushies gemaakt van sneeuw, melk en kruiden.
We gaan naar de Renaissance-Italianen.
Zij ontdekten dat bij het mengen van zout en sneeuw, er een chemische reactie...
...ontstond die hielp alles te koelen zonder het te bevriezen. Dat was groots.
1843, Amerika in Philadelphia.
Een dame, genaamd Nancy Johnson, maakte een machine.
Deze met de hand gemaakte ijsmaker voorkwam dat grote ijskristallen...
...zich vormden in het mengsel, met als resultaat een zijdezacht, romig juweeltje.
Dankzij de moderne koelkast, heel belangrijk, is dat nu overal te vinden.
Weet je, je gooit een stok en raakt er zes.
Amerika is nog steeds de plek waar pioniers de ijsmarkt domineren.
Jij bent? - Jerry.
En jij bent? - Ben.
En dit is? - IJs.
Ben Cohen en Jerry Greenfield wonen nog steeds op de plek waar alles begonnen is.
Ze houden van ijs, en ik denk...
...vandaag de dag nog net zoveel als tijdens hun jeugd.
Een bolletje brosse karamel-amandel? - Dat doen we. Excuseer.
En jullie foto's staan nog steeds overal op, toch?
Het is echt een goede smaak.
Ik redde hem net.
Chubby Hubby. - Wacht even.
Wat eet ik? - Zuivelarme brosse karamel-amandel.
Als het mag, ga ik hierop zitten.
En wat doet dat? - Het verwarmt.
Wat gebeurt er als jij ergens op gaat zitten?
Ik zat nooit op een bak met ijs.
Is dat je warmste lichaamsdeel?
Meten ze daar niet je temper...
Daar werd je temperatuur gemeten als kind.
O, ja. - Je hebt gelijk.
Dat brengt zeker herinneringen terug?
Jazeker.
Dit is goud... Goldblum.
HET GEHEIM VAN ONS SUCCES
Wij waren bekend met de traditionele smaken ijs.
Die met noten, of met chocoladesnippers.
En in plaats van snippers besloten wij brokken te doen.
Waar kwam dat vandaan?
Dat komt doordat ik niet kan proeven.
Het was een goed bewaard geheim dat de chef proever niet kon proeven.
Wat heb je in je neus? Hoe zeldzaam is dat?
Kun je niets ruiken? - Anosmia...
ANOSMIA: VERLIES VAN REUK- EN SMAAKVERMOGEN
...is zeldzaam. Ik ruik nog iets.
Jerry kwam met die smaken. Ze vonden ze heel goed.
Omdat ik de smaak niet wist, moest er meer smaakstof in.
Hij ging dus door met toevoegen, en ik zei: 'Ik proef nog steeds niets.'
En uiteindelijk kwamen ze op het niveau dat ik het kon proeven.
Daardoor werd ons ijs zeer smaakvol.
Iets in deze nostalgische business brengt je terug naar thuis.
Klopt, en ijs is thuis. Ik bedoel, je praat over troosteten.
Ik denk dat er misschien een verband is met moedermelk.
Ik zag baby's...
...in extase. - Ja, het is extase...
...en het is zo'n buitenaardse plek. - Dat is het precies.
Luister eens. Onze passie voor alles wat zoet is...
...begon al in mama's buik.
In feite verbruiken baby's meer vruchtwater...
...als die vloeistof suikerrijk is.
Lang voor iemand iets wist over ijs...
...waren we als mensheid niet altijd zeker wat onze volgende maaltijd zou worden.
De zoete smaak zou ons alert hebben gemaakt op eten...
...dat veel waar voor je geld gaf, zogezegd.
Veel calorieën betekende veel energie...
...wat onze overlevingskansen verhoogde.
Suiker mag dan de hoofdrol hebben, maar vet...
...zou de belangrijkste en krachtigste bijrol hebben.
En als zij samen in juiste chemische balans zijn...
...dan stuurt het een berichtje naar onze hersenen.
Als wij ijs eten, kan dat ons daadwerkelijk gelukkig maken.
We zijn gelukkig.
Dat gezegd hebbende, in overeenstemming met ons motto...
...heeft de klant altijd gelijk. Dat betekent dat sommige smaken ijs...
...het niet overleven. Ze moeten verdwijnen.
Hoor ik nu gotische muziek in mijn hoofd of speelt het echt?
Wie volgt mij? Dat wil ik weten.
SMAKENKERKHOF
Is dat een kraai daarboven?
Dit is de laatste rustplaats, denk ik...
SCHAT, IK BEN THUIS
...van de niet-gekochte, te weinig verkochte smaken.
'Oh Pear', een mix van vrolijkheid.
'Alle kindermeisjes huilden.' Ik denk dat ze ook aan hen dachten.
'Alle kindermeisjes huilden, toen je de aarde verliet.'
Het duurde nog geen jaar.
Meegenomen in haar kinderschoenen. Het droevigste wat ik ooit hoorde.
Peanut Butter Me Up. Ik hou van alles wat pindakaas is.
Net als Ben Cohen houd ik van stevige pindakaas.
'Sinds PB Me Up ten onderging, lijkt niemand het te missen.
Daarom ligt het op het kerkhof, dat iedereen graag komt bezoeken.'
Wie had de leiding...
Hoe dan ook, daar gaan we.
Wij rouwen om alle smaken, maar uiteindelijk is deze wereld vergankelijk.
Misschien kan ik met een unieke smaak ijs komen.
Ik voelde een druppel water. Ik kan de buitenlucht van Vermont...
...beter verlaten voordat er iets gaat gebeuren. En ijs gaan maken.
Ja, dat ga ik doen.
Salt & Straw heeft zelfs op een koude dag een wachtrij.
Midden in de winter om 10:00. - Ik wilde haar imponeren op onze date.
Ze hebben unieke smaken. - Zeer uniek.
Zeer uniek. - Heel uniek.
Zwarte olijven en geitenkaas?
Karamel-maïskolven?
Vreemd, er zit maïs in.
Tyler Malek.
SMAAK-UITLOKKER
Hij is het creatieve genie achter het ijsbedrijf Salt & Straw.
Hij is hard bezig met grensverleggende smaken.
Vandaag maken we beenmerg en gerookte kersenijs.
En daar is het dan. Beenmerg met gerookt kersenijs.
Prachtig.
SALT & STRAW SMAKENLABORATORIUM
Wat is dit nou weer? Wacht even. - Hier krijgen we een beetje...
Krekels.
Gedroogde meelwormen.
GROENE THEE KOKOS TOFFEE MEELWORMEN KREKELS IN DONKERE CHOCOLADE
Ze smaken bijna als mout.
Ooit een moutmilkshake geproefd? - Hou ik van.
Maak je een grapje?
Knapperig.
Ja, mout.
Hier gedroogde krekels.
Deze zijn meer nootachtig. Als een kruising tussen amandel en popcorn.
Ik hou van krokante dingen. Ik hou van zoutig.
Deze kun je ruiken.
Hiermee werken we aan iets voor Halloweenijs.
Het is varkensbloed.
Varkensbloed? - Een geweldige basis.
Wanneer we het hebben gekookt met wat specerijen, wat chocolade...
...creëert het een intense, prachtige ijsbasis.
Dit gaan we doen. Tyler gaat me helpen ijs te maken met de naam Goldblum.
HET OREGONWOUD
We moeten een lange wandeling in het bos gaan maken, zegt hij.
Ter vergroting van mijn smaakpapillen en geest met allerlei trippende eetwaren.
Goed.
Ik hoop dat ik niet stoned in een peperkoekhuis beland.
Welkom in de Noordwest Pacific.
Dit is zo fantastisch. Luister er even naar.
Eten in het algemeen is heel beeldend.
Je gaat duizenden jaren terug, toen we jager-verzamelaars waren, toch?
Je moet onthouden waar je eten is, wat er om je heen gebeurt.
Ook moet je kunnen herkennen wat goed voor je is en wat je kan vergiftigen.
Mijn God, denk je dat we onder deze boom kunnen?
Dit is als een nieuwe wereld binnengaan.
Het elfenland. - Een nieuwe wereld binnengaan.
Het elfenland.
Deze zijn prachtig. Het zijn bijna... Het worden binnenkort bramen.
Je ziet bijna de verandering.
We krijgen de smaak van de bloem en de braam. Alles in één hap.
De kleur alleen al gaat alles verheerlijken.
Dit bovenop de cheesecake, of als een cake.
Waarom begon je over cheesecake?
Het heeft nog steeds die zoetheid.
Wacht even. Ik ben erg verrast.
Heb je ooit leren praten tegen de dieren?
Welke vogel is dit?
Dat is ongelooflijk.
Is dit niet de Duivels Driehoek van het woud?
We hebben hier oxalis. - Dat vind ik leuk 'Oxalis Goldblum'.
Het heeft hetzelfde zuur als rabarber.
Daar wil ik mee werken als we samen ijs gaan maken.
Prachtig. - Hoe heet dat ook alweer?
Oxalis.
Oxalis? Dat klinkt goed.
Klinkt als een medicatie, vochtinbrengende crème.
Maar oxalis...
Kijken wat de dokter ervan zegt.
Ze noemden me gek op het instituut. Maar ik denk dat we nu alles hebben...
...om een smaak te beramen die een essentie registreert.
Een heel sterk verhaal over dit specifieke woud.
Van wie dit woud is... Misschien wel van mij en geef ik het nu aan jou.
Dit zijn de ingrediënten uit het bos.
Perfect. - Geweldig.
Het ruikt naar de bosbodem van vanmorgen.
Prachtig. Het ziet er goed uit. - Ik zie het.
We hebben dus twee ingrediënten: de ijsbasis en het oxalis-sap.
Vanaf hier gaan we beetje bij beetje toevoegen.
Goed. - Door elkaar roeren.
GOLDBLUMIJS - OXALISBLADEREN, GEHEIME SIROOP
We gaan voor mooi zeeschuimgroen. En een heerlijke smaak.
Wil je proeven?
Waarschijnlijk meer. - Dat is geweldig.
Heft heeft nu de perfecte textuur om andere ingrediënten te kunnen toevoegen.
Dit is net als lasagne maken.
Dan doe je ook zoiets. - Ja.
Dag, bloem. O, mooi.
GOLDBLUMIJS BLOEMEN, HONINGRAAT
Ik toon je een klein trucje, tikken. - Perfect. Het vult prima.
En we maken het af met nog een beetje ijs.
Heel mooi. - Zie daar.
Dat is wat ik noem een prachtig... - Goed gedaan. Je eerste ijs.
Je deed het enorm goed.
We zijn net de gebroeders Wright.
Perfect.
Ik denk dat onze tijd bij Salt & Straw aan het einde is gekomen.
Ze zullen me eruit moeten gooien.
Zijn ijs geweldig. Het vangt de essentie van een persoon...
...of een tijd, een plaats. Het vertelt een verhaal.
Het samen ijs maken, vertelt een verhaal dat iets voor mij betekent.
Ik weet niet of iemand er dezelfde ideeën door gaat krijgen.
Maar goed, we moeten dit ijs ergens gaan uittesten.
Ik vraag me af waar we dat gaan doen.
Hier is 45.000 ton aan aanwijzing.
Een van de grootste en meest geavanceerde vliegdekschepen...
...van de Amerikaanse marine. We kijken naar de USS America.
En het heeft een geheim wapen...
...ijsbijeenkomsten.
Je salueert met je rechterhand. - Als je rechts bent...
...of altijd? - Altijd.
GEZAGVOERDER, USS AMERICA
Zodat links vrij is voor ijs. - Dat is een heel goed idee.
Ik had nog nooit gehoord van ijsbijeenkomsten.
Maar het is hier al een lange traditie? - Het is een soort van marinetraditie.
Een moraal. Iedereen houdt van ijs.
Een schip als dit bevat 7 miljoen liter brandstof om het aan te drijven.
Vierhonderd miljoen liter brandstof voor vliegtuigen en ongeveer 2.500 liter ijs.
Ik hoor iets.
Zou dat onze heftruck voor het ijs zijn? Ik weet het niet.
Is dat voor mij?
Echt waar?
Een zending van klein formaat.
Tyler maakt geen massaproductie.
Hij is een ambachtsman. Ik denk dat iedereen een proefmonster krijgt.
Hallo, ik ben de baas van de voedingsafdeling.
Ik kom het ijs in ontvangst nemen. - Baas van de voedingsafdeling?
We willen het beneden in de vriezers leggen.
Ik volg je, omdat ik niet wil...
...dat de bewakingsketen wordt verstoord. Ik wil dit in de gaten houden.
Je hebt waarschijnlijk een grote vriezer? - Klopt. Zeshonderd vierkante meter.
Voor onze inloopvriezer. - Echt?
En we hebben er eentje, alleen voor al het ijs dat we aan boord hebben.
Stuur het naar beneden.
DE AMERIKAANSE MARINE PRESENTEERT
Liefde tussen de Amerikaanse marine en ijs begon tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Tijdens de strijd in de Pacific...
...werden mariniers gevoed door een drijvende ijsfabriek.
Deze spuugde 40 liter ijs per zeven minuten.
Artsen schreven zelfs ijs voor bij oorlogsmoeheid.
Een traditie van ijsbijeenkomsten was geboren.
Sindsdien is het voor de troepen een soort elixer geworden, knipoog.
Dat noem ik vier maal bellen.
Weet je wat dat betekent? - Nou?
Inktvisaanval.
Het filmscherm ontploft met ongekende kracht.
Op de plaats rust, Goldblum.
Blijf staan. - Dat was perfect.
Focus.
Het is tijd om het ijs te onthullen dat ik maakte met Mr Tyler Malek.
Showtime.
Kijk naar me.
ankers ophalen, mijn jongens
Dat is goed.
Wie wil dit?
Hallo, allemaal.
Ik wil tijdens deze bijeenkomst iets aanbieden. Ik deelde...
...al een beetje van jullie smaken. Maar ik heb mijn eigen smaak mee.
Als je het smeltende ijs proeft... We gaan proeven.
Wat komt er bij je op?
Karamel.
Er zit karamel in?
Ik vond het eerst naar sla smaken.
Sla uit het bos, het is chlorofyl, ja.
Jij komt uit het zuiden. - Klopt.
Brengt het je terug naar de met mos bedekte bomen?
Absoluut. - Echt, met wie ben je?
Ik ben met mijn moeder, die ons als kind vertelde naar buiten te gaan...
...om zo van verzameld sneeuw slagroom te maken.
We hadden geen idee wat ze bedoelde, maar...
...het smaakte net zo zoet als dit.
Echt? - Het is goed.
Of het nu de nieuwe Goldblumsmaak is, of de oude, vertrouwde rocky road.
Alle soorten ijs lijken iets mysterieus te kunnen doen...
...als we onze ogen sluiten en geleid worden door een regressietherapeut.
Hoe oud ben jij?
Ongeveer acht.
Waar ben je? - San Francisco.
San Francisco? - We gingen naar Ghiradelli's.
We kregen een megagroot sundae-ijsje.
Het brengt me terug naar toen ik een kind was.
Ja? - En mijn opa...
...hij doet er ingrediënten in, melk en suiker.
We hebben zelfs een beetje sneeuwval in Noord-Carolina.
Het brengt me terug naar mijn grootouders.
Ja?
Toen ik jong was, zeven of acht, bezocht ik ze in de zomers.
Ze gooiden dan hun vriezer vol met ijs, ik kon alle smaken krijgen die ik wilde.
Jeetje, dat is lief.
De Amerikaanse marine geeft toe dat dit soort herinneringen...
...een ingeving, steek of pijn van nostalgie kunnen creëren.
Nostalgie kan ons terugbrengen naar tijden van blijheid.
Het activeert niet alleen onze herinneringen, maar ook echt gevoel.
Vaak is gedacht dat nostalgie slecht was. Het werd zelfs een ziekte genoemd.
Iets waaraan soldaten met heimwee op het slagveld leden.
Nostalgie kan een krachtig, psychisch, ondersteunend potentieel zijn
Studies toonden aan dat het zelfvertrouwen kan verbeteren.
Het laat ons verbondenheid voelen met de mensen waar we om geven.
Wat hebben we geleerd over ijs? Ik zeg je dit.
We weten dat een teveel niet goed is.
We willen geen Chubby Hubby zijn, we willen het eten.
We willen genieten van Chunky Monkey, er niet eentje worden.
Hoe dan ook, dit weten we.
Het is als een tijdmachine, deze heerlijke, zoete traktatie.
Het kan ons terugbrengen naar een tijd...
...waarin we het voor het eerst ervoeren en we gelukkig waren.
Maar het is niet alleen het verleden. Het gaat om nu.
Als we door zware tijden gaan of uitdagingen hebben.
Het heeft de kracht ons troost te geven.
En als je hiernaar kijkt, zie je misschien een fakkel...
...die verlichting geeft naar een mooie toekomst.
Dus ik zeg, mevrouw ijs...
Ondertiteld door Chris Arnouts